Kişisel Gelişim & Sağlıklı Yaşam

Empati Nedir Biliyor Muyuz?

0

Empati, empati becerileri, empati yeteneği; mutlaka bunlar size tanıdık geliyordur hatta çoğunuz empatiyi bilmeyen kaldı mı bile diyor olabilirsiniz. Acaba gerçekten empati nedir doğru biliyor muyuz ve empati kurabiliyor muyuz?

Empati kavramı 1800’lerden beri tanımlanan en önemli iletişim becerilerinden birisidir. ‘Empathia’ yani diğer kişinin duygularının farkında olma ve katılma anlamına gelen bu kavramdan ‘empati’ye evrilmiştir.

Empati; bireyin kendisini karşısındakinin yerine koyarak olaylara karşısındakinin bakış açısıyla bakabilme, duygu ve düşüncelerini doğru anlayabilme ve bunu karşısındakine iletmesidir. Tanımdan da anlaşılacağı gibi aslında üç aşamalı diyebiliriz: karşımızdakinin bakış açısını anlama, onun yerine geçme ve hissetme, son olarak bunu karşımızdakine iletme. İnsanlar çoğu zaman empatiden bahsederken ‘kendini karşısındakinin yerine koymak’ diyebilir. Oysa bu tanım yanlış değil eksik olacaktır. Çünkü empati becerisinde karşımızdaki kişiye onu anladığımızı, anlamaya çalıştığımızı ona iletmek vardır.

Carl Rogers empati tanımı ile çalışan önemli kuramcı ve psikologlardan biridir ve günümüzde kullanılan çoğu tanımı araştırmaları şekillendirmiştir. Rogers’a göre empati becerisi sonradan şekillenebilir ve öğrenilebilirdir.

Rogers tanımında empatinin 3 öğesi olduğundan bahsetmektedir:

1.Bilişsel Öğe: Kişinin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak anlaması, olaylara onun bakış açısına girerek bakabilmesi.

2.Duygusal Öğe: Kişinin karşısında empati kurmak istediği bireyin duygu ve düşüncelerini anlaması, hissetmesi.

3.Motivasyonel Öğe: Empati tanımındaki en önemli öğe ise empati kuran kişinin zihninde oluşan bu empatik süreci karşısındaki aktarmasıdır.

Günümüze kadar gelen araştırmalara göre empati becerisinin en yüksek olduğu dönem bebeklik dönemidir ve yaş ilerledikçe insanların empati becerisi genellikle azalmaktadır. Çocuklarda empati becerisinin gelişmesi için çocuğun bazı zor duyguları yaşaması gerekmektedir. Bu duyguları tatmayan çocuk çevresinde zor zamanlar geçiren ve zor duygular yaşayan bireyleri anlamakta zorlanacaktır.

Çocuğun özür dilemeyi öğrenmesi ve altında yatan mantığı kavraması önemli bir diğer adımdır. Çocuk hata yaptığında, telafisinin olduğunu ve telafisi olmadığında bile karşısındaki kişiden özür dileyerek yaptığı davranışın sorumluluğunu alabilmeyi bilmeli. Özür dilemek empati becerisinin somut örneklerinden biridir. Senin yerinden olaylara bakıyorum, kırıldığını ve üzgün olduğunu hissediyorum ve bunu sana iletiyorum: özür dilerim. Bu noktada anne-babanın veya aile içindeki bireylerin de özür dilemeyi mantığıyla kullanması çocuk için son derece etkili model olacaktır.

Oyunlar, farklı duygularla ilgili yüz ifadeleri çocukların hayal dünyasını ve sağ beyinlerindeki gelişimi etkilemektedir. Sağ beyin duygulardan sorumludur ve empati becerisinin gelişimi için önemlidir. Oyunlar ile farklı rollere giren çocuk, her yeni rolde o kişinin bakış açısını canlandırarak empati becerilerini geliştirecektir.

Son olarak ben dili kullanımı da empati becerisinin gelişmesinde oldukça önemlidir. Ben dili ile olayı, duygu ve düşüncelerini ve isteğini dile getiren ailelerde büyüyen çocuklar karşısındaki ile daha rahat empati kurmayı öğrenecektir.

EMPATİNİN FAYDALARI NEDİR?

Pek çok araştırma sonuçlarına göre:

1.Empati, iletişim çatışmalarını engelleyerek olumlu ilişkiler kurulmasını sağlar.

2.Kendini açma, sosyalleşme, toplumsallaşma, topluma uyum, sosyal duyarlılık, yardımlaşma kavramlarını arttırır.

3.Saldırganlık ve antisosyal davranışları azaltır.

4.Çocukların akademik başarılarını arttırdığı ve iyi arkadaşlık kurma ve sürdürmede empati becerisi yüksek çocukların daha iyi olduğu görülmüştür.

EMPATİ ÖLÇÜLEBİLİR Mİ?

Empatiyle ilgili yapılan araştırmalarda empati ölçülürken hangi tanımın esas alındığı önemlidir. Araştırmacı hangi tanımdan yola çıktığına göre bir ölçüm aracı seçebilir. Uzman kişilerin klinik gözlemleri, MMPI kişilik ölçme envanterinin alt testlerinden biri, projektif testlerden T.A.T. veya Rorschach gibi testler ile empati ölçülebilir.

EMPATİ KURMAK SEMPATİ KURMAKTAN FARKLIDIR!

Empati kavramı sıklıkla sempati ile karıştırılabilir ama aradaki farklar barizdir:

  • Sempatide karşı tarafa duyulan bir yakınlık vardır.
  • Empatide merkez diğer kişiyken, sempatide kişinin kendisi merkezdedir.
  • Empatide objektiflik olmak zorundadır; sempati sübjektif bir kavramdır.
  • Sempatide duygusal bulaşma durumu görülür.

Empati ve sempati arasındaki en belirgin farklar bunlar olmakla beraber özetle sempatide karşımızdaki kişiyi anlamaktan çok yanında olma ihtiyacı içine gireriz. Aradaki duygular ve yakınlık sebebiyle objektiflik kaybolur.

Bir Pazar Rotası

Previous article

İzlerken İnsanın İçini Titreten Bir Belgesel: Benim Çocuğum

Next article

Comments

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Postlar

Login/Sign up