Kişisel Gelişim & Sağlıklı Yaşam

Borderline: Bir Öylesin Bir Böyle, Yeter Artık!

0

Günlük ilişkilerimizde ‘bir öylesin bir böyle’ sık sık kullandığımız ya da duyduğumuz cümlelerden biri. Çoğu insan için negatif bir anlam ifade eden bu cümle sürekli farklı tavır, davranış ve tutumlar sergileyen insanlara karşı kullanılmakta. İşte bu noktada psikolojide aklımıza Sınırda veya Borderline Kişilik Bozukluğu çağrışım yapabilir. Değişken tavır ve tutumlar, zıt duygulanımlar, huzursuzluk, iç çatışmalar, ani fikir değişimleri gibi belirtiler sürekli olarak kişinin hayatının her alanında devam ediyorsa ve kişide ciddi uyum problemlerine yol açıyorsa artık durum basit bir cümle olmaktan öteye geçerek psikolojik bir rahatsızlık oluyor. Borderline Kişilik Bozukluğu toplumun %2-3’lük kısmında ve genellikle kadınlarda ortaya çıkan oldukça karmaşık bir kişilik bozukluğudur. Duygu regülasyonunda ve dürtü kontrolünde belirgin sorun yaşayan bu rahatsızlığa genelde başka psikolojik hastalıklar da eşlik etmektedir. Borderline Kişilik Bozukluğu sürekli devam eden tutarsızlık, zıt duygulanım ve dürtüsel bazı hareketler ile karakterizedir.

Borderline diğer adıyla Sınırda kişilik bozukluğu değişken duygulanımlar ve davranışlar ile karakterize bir kişilik bozukluğudur. Günümüzde hala bilim dünyası karakter, kişilik, mizaç gibi kavramları tartışmakta ve farklı tanımlamalar geliştirmektedir. O zaman nasıl kişiliğe bozuk diyebiliyoruz?

Kişilik Bozukluklarındaki en temel sonuç uzun süren bir mutsuzluktur. Kişi hayatının hemen hemen her alanında sorun yaşamaktadır ve işlevselliği ciddi anlamda düşmüştür. Bu durum farklı kişilerle, farklı ortamlarda, farklı durumlarda sürekli devam etmekte ve soruna yol açmaktadır. Böyle bir durumda eğer müdahale edilmezse kişiyi ciddi sorunlara sürükleyebilir: depresyon, madde kullanımı, riskli davranışlar ve belki de intihar gibi.

DSM-5’e bakacak olursak kişilik bozuklukları 3 ayrı grupta incelenmektedir. Borderline Kişilik Bozukluğu B kümesi kişilik bozuklukları arasında yer almaktadır. Bu kümedeki kişilik bozukluklarına dair (antisosyal, narsistik ve histrionik) empati duyguları gelişmemiştir denilebilir. Borderline Kişilik Bozukluğu da bu gruba dahil olup nevroz ile psikoz arasında gidip gelmekte olan bu kişileri temsil eder. Bu nedenle de ‘sınırda’ adı verilmiştir. Borderline’ın en belirgin özelliği sürekli devam eden sıradışı değişken duygulanımları, tavırlarıdır.

Peki Borderline Belirtileri Nelerdir?

Borderline Kişilik Bozukluğu’nun en belirgin özelliği bu kişilerin sürekli tutarsız olmasıdır. Bir kişiden sevgiyle ve hayranlıkla bahsederken 2 gün sonra aynı kişiden nefret ettiğini dile getirebilirler, çok mutlu ve yaşam dolu tavırlarıyla dikkat çekerken 3 gün sonra hayattan zevk almadığından şikayet edebilir veya kahkahalar attıktan sonra hıçkırarak ağlamaya başlayabilirler. Yani yaşamlarını ele geçiren bir tutarsızlık bulunmaktadır. Bazı kişilerde bu duygu değişimleri günler içinde bazılarında ise haftalar içinde olabilir. Burada Borderline diyebilmek için kişinin tüm hayatı ve ilişkileri göz önüne alınmalıdır.

Borderline olan kişiler kısa süreli psikotik ataklar yaşabilirler. Sık sık intihar girişiminde bulunabilirler. Ambivalan (zıt) duygulanımları vardır. Tutkulu bir idealleştirme onun için küçümseyici bir öfkeye dönüşebilir. Bunun yanı sıra kararsızlık ve tutunamama hali içindedir. Terkedilmeye karşı aşırı bir hassasiyet geliştirebilirler ve bu nedenle veya yalnızlığı azaltmak adına çok sık sevgili ve arkadaş değiştirebilirler. Dışlanmaya karşı aşırı duyarlıdırlar. Yalnızlığı tolere edemezler, gelişi güzel cinsel ilişkiler, aşırı alkol veya madde kullanımı görülebilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu’nda davranış önceden tahmin edilemez; bağımlı ve öfkeli olmaları sebebiyle ilişkileri düzensizdir ve engellediklerinde çılgınca bazen düşmanca davranabilirler. Kronik bir can sıkıntısından yakınmaktadırlar.

Borderline Kişilik Bozukluğu’nun temelinde derin bir boşluk duygusu vardır ve bazı kuramlara göre bunun sebebi içindeki hiç kabul edilmemişliktir.

Bir kişiye Borderline Kişilik Bozukluğu denilebilmesi için alanında uzman kişiler tarafından (psikolojik danışmanlar, psikologlar, psikiyatristler) DSM-5 tanı ölçütleri incelenerek bir klinik gözlem yapılmalıdır. Ruh sağlığı çok ciddi şekilde kişinin hayatını etkileyen bir alandır ve bu nedenle kesinlikle bilmediğimiz noktalarda, kulaktan duyma bilgilerle bireylere tanı-teşhis koymaktan kaçınmalı ve bunu işin uzmanlarına bırakmalıyız. Borderline Kişilik Bozukluğu tedavisinde bazen ilaçlardan destek alınmakta olup hem bireysel hem grupla yapılan psikoterapilerin oldukça etkili olduğu bilinmektedir.

Enerji ve Renklerin Psikolojik Etkileri

Previous article

Kendini Gerçekleştirmek Nedir?

Next article

Comments

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Popüler Postlar

Login/Sign up